Zakaz konkurencji

Klauzula konkurencyjna jest coraz częstszym ograniczeniem spotykanym w umowach o świadczenie usług. Dotyczy ona obowiązku powstrzymania się od działalności określonego rodzaju w trakcie trwania lub też po wygaśnięciu umowy. Jeżeli chodzi o umowę agencyjną to takie ograniczenie jest ważne, jeżeli dotyczy grupy klientów lub obszaru geograficznego, objętych działalnością agenta oraz rodzaju towarów lub usług stanowiących przedmiot umowy.

Obowiązek powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej wobec dającego zlecenie wynika z obowiązku lojalności agenta wobec dającego zlecenie. Nie ma tutaj znaczenia czy agent prowadzi działalność we własnym zakresie i na własny rachunek, czy na rzecz innych pośredników.

Zakaz działalności konkurencyjnej może być zawarty w samej umowie agencyjnej, w aneksie do niej czy też w odrębnej umowie, jednakże musi on pod rygorem nieważności mieć formę pisemną. Należy zaznaczyć że takie postanowienie ma charakter odpłatny: dający zlecenie obowiązany jest do wypłacania agentowi odpowiedniej sumy pieniężnej za ograniczenie działalności konkurencyjnej, chyba że co innego wynika z umowy albo że umowa agencyjna została rozwiązana na skutek okoliczności, za które agent ponosi odpowiedzialność.

Zwolnienie z zakazu

Kodeks przewiduje, iż dający zlecenie może do dnia rozwiązania umowy odwołać ograniczenie działalności konkurencyjnej, z takim skutkiem, że po upływie 6 miesięcy od chwili odwołania jest on zwolniony z obowiązku wypłacenia odpowiedniej sumy.

Wyjątkowo agentowi może przysługiwać uprawnienie do zwolnienia się z działalności konkurencyjnej. Zgodnie z art. 764(8) k.c., jeżeli agent wypowiedział umowę na skutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi dający zlecenie, może on zwolnić się z obowiązku przestrzegania ograniczenia działalności konkurencyjnej przez złożenie dającemu zlecenie oświadczenia na piśmie przed upływem miesiąca od dnia wypowiedzenia. Zatem jeżeli rozwiązanie umowy nastąpiło z przyczyn leżących po stronie dającego zlecenie, związane było np. z niewywiązywaniem się z obowiązków wobec agenta, np. nieterminowa zapłata wynagrodzenia, wtedy agent może zwolnić się z działalności konkurencyjnej.

Możliwe jest również zwolnienie z przestrzegania klauzuli konkurencyjnej poprzez porozumienie stron umowy agencyjnej. Nie jest to wprost wyrażone z kodeksie cywilnym , jednakże takie rozwiązanie wynika z zasady swobody umów. Takie porozumienie również musi być zawarte w formie pisemnej

Podstawa prawna: art.764(6)-764(8) kodeksu cywilnego